افسردگی احساسی چه هستند و چگونه شکل میگیرند؟
افسردگی احساسی چیست
افسردگی احساسی: (Emotional Depression) حالتی است که فرد توانایی تجربه و ابراز احساسات را از دست میدهد یا احساساتش به شدت کمرنگ و بیجان میشوند. این وضعیت باعث میشود فرد احساس کند که دیگر قادر به شادی، غم، هیجان یا حتی عصبانیت نیست و دچار نوعی بیحسی عاطفی (Emotional Numbness) شود.
علتهای بروز افسردگی احساسی
افسردگی احساسی میتواند دلایل متعددی داشته باشد، از جمله:
۱ – سرکوب طولانیمدت احساسات : وقتی فرد برای مدت طولانی احساسات خود را سرکوب کند (مثلاً به دلیل فشارهای اجتماعی، شغلی یا خانوادگی)، مغز بهتدریج واکنش احساسی را خاموش میکند تا از فرد محافظت کند.
۲ – استرس و اضطراب شدید :قرار گرفتن در شرایط پرتنش برای مدت طولانی، باعث میشود بدن وارد حالت دفاعی شود و سیستم عصبی خودمختار واکنشهای احساسی را کاهش دهد تا از فرد در برابر آسیب روانی محافظت کند.
۳ – افسردگی مزمن :در افسردگی طولانیمدت، مغز مقدار انتقالدهندههای عصبی مانند دوپامین و سروتونین را کاهش میدهد، که این موضوع باعث میشود فرد انگیزه و احساسات خود را از دست بدهد.
۴ – تجربه تروما (ضربه روحی): افرادی که در گذشته دچار تجربیات آسیبزا (مانند از دست دادن عزیزان، سو استفاده عاطفی، جنگ یا بلایای طبیعی) شدهاند، ممکن است برای جلوگیری از درد روانی، احساساتشان را سرکوب کنند.
میتوانند باعث کاهش واکنشهای احساسی شوند و فرد احساس کند که دیگر مانند قبل احساسات عمیق را تجربه نمیکند.
نشانههای افسردگی احساسی
تشخیص افسردگی احساسی معمولاً با مشاهده تغییرات در واکنشهای عاطفی صورت میگیرد. از نشانههای رایج میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– بیحسی عاطفی (عدم احساس شادی، ناراحتی یا هیجان)
– عدم توانایی در لذت بردن از فعالیتهای گذشته (چیزی که قبلاً برایتان لذتبخش بود، دیگر جذاب نیست)
– عدم واکنش مناسب به رویدادهای احساسی (مثلاً فیلم احساسی تماشا میکنید ولی هیچ واکنشی ندارید)
– بیعلاقگی به روابط اجتماعی و خانوادگی
– کاهش انگیزه برای انجام کارهای روزمره
– مشکلات خواب، احساس خستگی مداوم، سردرگمی ذهنی
راهکارهای علمی و کاربردی برای درمان افسردگی احساسات
:خوشبختانه افسردگی احساسی قابل درمان است. بازگرداندن احساسات نیاز به صبر و اقدامهای کوچک دارد. روشهای علمی و مؤثر عبارتاند از:
نوشتن احساسات روزانه: هر روز چند دقیقه وقت بگذارید و احساساتتان را روی کاغذ بیاورید. اگر نمیتوانید، سعی کنید فقط بنویسید که امروز چه چیزی را تجربه کردید.
تماشای فیلمهای احساسی و تلاش برای درک شخصیتها و احساسات آنها.
یادآوری خاطرات احساسی: به عکسهای قدیمی نگاه کنید و تلاش کنید دوباره احساسات آن لحظه را به خاطر بیاورید.
فعالسازی مغز با تجربههای جدید
مغز انسان عاشق تازگی است. انجام کارهای جدید باعث افزایش دوپامین (هورمون شادی) میشود و احساسات را فعال میکند:
– امتحان کردن یک فعالیت جدید مثل نقاشی، موسیقی، سفر یا حتی یک مسیر جدید برای رفتن به سر کار.
افزایش ارتباط با طبیعت
طبیعت اثر شگفتانگیزی بر روی احساسات دارد و باعث فعالسازی سیستم پاراسمپاتیک (سیستم آرامشبخش بدن) میشود. 🔹 پیادهروی در طبیعت حداقل ۳۰ دقیقه در روز.
لمس آب، خاک یا گیاهان و توجه به رنگها و صداهای طبیعت.
– گوش دادن به صدای پرندگان، موج دریا یا باران (حتی از طریق فایلهای صوتی).
افزایش تماسهای اجتماعی و ارتباطات عاطفی
ارتباط با دیگران باعث افزایش ترشح اکسیتوسین (هورمون محبت) شده و به بازگشت احساسات کمک میکند.
– در آغوش گرفتن عزیزان و ابراز محبت به آنها.
-گفتگوهای عمیق و صمیمانه با دوستان و خانواده.
نوشتن نامه یا پیام محبتآمیز برای یکی از عزیزانتان.
تنظیم خواب و تغذیه
خواب کافی و تغذیه مناسب، نقش مهمی در تنظیم احساسات دارند.
خواب منظم (۷-۸ ساعت در شب) باعث تنظیم هورمونهای استرس و افزایش انرژی ذهنی میشود.
مصرف غذاهای غنی از امگا ۳، ویتامین B و منیزیم مثل ماهی، آجیل، سبزیجات سبز و شکلات تلخ برای تنظیم خلق و خو مفید است.
ورزش و فعالیت بدنی
ورزش باعث افزایش ترشح اندورفین (هورمون شادی) و کاهش هورمونهای استرس میشود.
– تمرینات هوازی مثل دویدن، شنا، یا رقصیدن.
– یوگا و مدیتیشن برای تقویت ارتباط ذهن و بدن.
تمرینات تنفسی عمیق برای کاهش استرس و افزایش انرژی.
مراجعه به متخصص روانشناس
پس اگر احساسات شما بهشدت خاموش شدهاند و هیچ یک از راهکارهای بالا کمکی نکرده است، حتماً با یک رواندرمانگر یا هیپنوتراپیست مشورت کنید.
جمعبندی
– افسردگی احساسات زمانی رخ میدهد که فرد دیگر قادر به تجربه و ابراز احساسات خود نباشد.
– این وضعیت ممکن است به دلیل سرکوب احساسات، استرس شدید، افسردگی، تروما یا مصرف داروها ایجاد شود.
– نشانههای آن شامل بیحسی عاطفی، عدم واکنش به رویدادهای احساسی، کاهش علاقه به روابط و فعالیتها است.
– راهکارهای علمی شامل تمرین بازآفرینی احساسات، تجربههای جدید، طبیعتدرمانی، تقویت ارتباطات اجتماعی، ورزش، تغذیه سالم و رواندرمانی هستند.
اگر احساس میکنید دچار افسردگی احساسی شدهاید، بدانید که راهکارهای زیادی برای بازگرداندن احساسات شما وجود دارد. با برداشتن قدمهای کوچک، میتوانید دوباره رنگ و بوی زندگی را احساس کنید.
مقالات علمی
Kohler, C. G., Turner, T. H., Bilker, W., Brensinger, C., Siegel, S. J., Kanes, S., & Gur, R. E. (2003). “Facial emotion recognition in schizophrenia: intensity effects and error pattern.” American Journal of Psychiatry, 160(10), 1768–1774.
این مقاله به بررسی اختلال در تجربه و ابراز احساسات میپردازد که میتواند به درک افسردگی احساسی کمک کند.Heller, A. S., Johnstone, T., Shackman, A. J., Light, S. N., Peterson, M. J., Kolden, G. G., & Davidson, R. J. (2009). “Reduced capacity to sustain positive emotion in major depression reflects diminished maintenance of fronto-striatal brain activation.” Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(52), 22445–22450.
بررسی علمی مغزی افسردگی و بیحسی احساسی، با تمرکز بر کاهش توانایی تجربه احساسات مثبت.Buhle, J. T., Silvers, J. A., Wager, T. D., Lopez, R., Onyemekwu, C., Kober, H., … & Ochsner, K. N. (2014). “Cognitive reappraisal of emotion: a meta-analysis of human neuroimaging studies.” Cerebral Cortex, 24(11), 2981–2990.
متاآنالیز درباره تکنیکهای تنظیم احساسات و تأثیر آنها بر بیحسی احساسی و افسردگی احساسی.
پایگاههای اطلاعاتی برای جستجوی بیشتر
PubMed – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
کلیدواژهها: emotional blunting, emotional depression, affective flattening, emotion regulationGoogle Scholar – https://scholar.google.com
برای مقالات جدید و دسترسی به تحقیقات بینالمللی درباره افسردگی احساسی بسیار مناسب است.APA PsycNet – https://psycnet.apa.org
منبعی معتبر برای مقالات روانشناسی و علوم اعصاب مرتبط با تجربه و ابراز احساسات.
7 پاسخ